Tarım "bitkisel ve hayvansal ürünlerin üretilmesi, kalite ve verimlerinin yükseltilmesi, uygun koşullarda korunması, işlenip değerlendirilmesi ve pazarlanması; ziraat, kültür" olarak gıda ise "yenilebilir beslenmeye elverişli besin" olarak tanımlanıyor.
Ülkemiz tarımda kendi kendine yeten ülke olarak biliriz. Zaman zaman spekülasyonlar yapılır, Hollanda örneği verilir, öldük bittik, şu bu ithal ediliyor denir ama bunlar kendi kendine yetme gerçeğini değiştirmez. Aksayan yönler mutlaka vardır, veremliliğin artırılması gereken pek çok alan vardır ama bu kötümser olmayı gerektirmez. Kaldı ki tarım ve hayvancılıkta ciddi bir destek var! Bunların üretime yansıması beklenir. İyileştirmeler yapılabilir. Bakanlık ziraat fakülteleri ve üreticiler el birliği ile güzel çıktılar ortaya koyabilirler.
Üreticiler aşırı ve kısa sürede kâr elde etme hırsı ile hareket ederek kalite ve sağlıklı üretimden ödün vermemelidir. Zira bazen çok kalitesiz ürünler, bazen aşırı tarım ilacı kullanılmış ürünler, bazen ihraç edilip bu sebeple iade edilen ürünler haber konusu olmaktadır.
Ürünlerin üretici ile tüketici fiyatları arasında bir problem ve büyük bir fiyat farkı gerçeği var. Zaman zaman basına da yansıyor. Bu alana yoğunlaşıp adil fiyatlama, adil paylaşım konusunda bir çözüm üretilmesi gereği açık! Kimi aracıları suçluyor, kimi tekelleşmeyi kıramadığını söylüyor. Para etmediği gerekçesiyle ürününü döken üretici de haber konusu oluyor, tüketici fiyatlarının düşmesini engellemek için toplanan meyve sebzeyi çöpe döken toptancılar da! Bu konuda bir çözüm üretilmesi gerekiyor.
Bütün yükü çeken üreticiler daha fazla kazanmalı, daha adil bir pay almalı. Tarlada 2 lira olan bir ürün tüketiciye on katı fiyata 20 liraya satılıyorsa aradaki 18 lira çok da hak etmeyenlerin veya hak ettiklerinin çok fazlası birilerinin cebine giriyor demektir. Onun için adil fiyatlama ve adil paylaşım gerekiyor.
Kimi çözümü yeni bir hal yasasında görüyor ama ben asıl çözümü yasal düzenleme yanında insanda ve ticari ahlakta görüyorum! İkisi de denenmeli ve sağlıklı bir çözüm üretilmeli.
Meyve sebze de bir problem de israf! Üretilen meyve ve sebzenin en az %25 i tüketiciye ulaşmadan çöpe atılıyorsa, bu sürecin de ıslah edilmesi gerektiği acıktır. Çöpe atılan ürünlerin üretimi için harcanan emek, su, elektrik gibi kaynaklar heba oluyor demektir. Yazıktır üretimden tüketim sürecine kadar sağlıklı bir arz köprüsü kurularak bu zayiat asgariye düşürülmelidir.
Tarım ve gıda alanında daha fazla ve daha akıllı yatırımların olması gerekir. Çünkü hiçbir zaman önemini yitirmeyecek üç alandan biri tarımdır. Diğer ikisi insan ve hayvancılıktır. Bu alanlarda yapılacak akıllı yatırımların mutlaka pozitif getirileri olacaktır.
Her işte olduğu gibi, tarım ve gıda ürünlerinin üretiminde, pazarlanmasında ve fiyatlandırılmasında ahlaki değerlerin devrede olması gerekir. Verimlilik ve rekabetin mutlaka bu alanda ve her alanda, tüm Ülkenin gündemine sokulması gerekir. Şayet değilse, denetim ve kontrollerin etkin olarak yapılması mecburiyettir. Risk analizi temelli denetimler ve ulaşılan tespitlere göre tavizsiz yaptırımlar yozlaşmayı önleyecek, bu sektörde yatırım yapanların işletmeleri de da sürdürülebilir uzun soluklu olabilecektir.
Bu konuda Tarım, Ticaret, Maliye bakanlıkları başta olmak üzere ilgili tüm bakanlık ve kurumların sorumluluklarını tam olarak yerine getirmeleri beklenir.
Tarım ve gıdaya ilişkin tespit, gözlem, analiz ve öneriler içeren, muhtelif tarihlerde alınmış, bazı notlarımız şu şekildedir:
2025:
1.Piyasada keyfi ve haksız fiyat artışlarını önlemek için sektörel makro denetimlerin yapılması şarttır! Haksız Fiat Artışı (HFA) bildirimi uygulaması gibi uygulamalar keyfi fiyat artışı için caydırıcı olmayacaktır.
Örneğin gıda sektörü, üretimden nihai tüketiciye kadar olan aşama, ilgili bakanlık müfettişleri aracılığıyla kolaylıkla incelenerek keyfi zam yapanlar kolaylıkla tespit edilir ve gerekli tedbirler alınabilir
2."Kuru soğan tarlada 1 lira markette 20 lira!" Bu sakat sistem üretici ve tüketici dostu haline getirilmelidir!
3.Cami mesafesinde site ve apartman bahçe çitlerine asılmış onyedi ekmek poşeti saydım! Anlaşılan küflenmiş veya bayatlamış ekmekler! Ekmeğin israf edilmeden nasıl tüketileceğini lütfen öğrenelim. Dondurucuda saklamak bir yöntemdir. Çok büyük bir israf var!
4.Bayat ekmekler çöpe atılmadan da değerlendirilebilir. "Çankırılı kadınlar bayat ekmekleri değerlendirerek yeni lezzetler ortaya çıkarıyor." (basından).
5.Evet 10 şubat 2025 ABB Halk Ekmek Fabrikası üretimi tam buğday ekmeğin fiyatının 12 liradan 15 TL'ye çıkarıldığını öğrendik!
6. Bir tır patates yol kenarına niçin dökülür? Tüketilebilir sebze ve meyvelerin çöpe, yol kenarlarına dökülmesini engelleyecek yasal boşluk varsa telafi edilmelidir, yasada düzenleme varsa gereği yapılmalıdır. İSRAFTIR, GÜNAHTIR!
"Yıldızeli Yiğitler köyünden whatsapp ihbar hattımıza gelen görüntülerde 1 tır patatesin yol kenarına döküldüğü görülüyor. İşte görüntüler." (basından-Büyük Sivas haber).
7."Hükümetten, hayvancılık alanında, genç girişimciler için destek geldi." (basın)
2024:
8.Evet, enflasyon aylık %6,7 yıllık %64,86 olarak çok yüksek olarak gerçekleşti! Bir problem var! Tedbir ve çözüm gerek! Misal, sebze fiyatları dünyada düşerken bizde niye arttı!
9.Günlük ekmek üretimi 130 milyon adet, %10'u çöpe atılırsa 13 milyon ve 10 TL den günde 130 milyon TL ve yılda 47,5 milyar TL çöpe gider! Öneri ya ekmeğinizi derin dondurucuda saklayın ihtiyaç kadar çıkarıp tüketin ya da ihtiyacınız kadar ekmek alın!
10.Site, bina kapılarına çitlerine asılan (atılan) bu kadar ekmek israfı üzücü! Eğitici reklamlar yapılabilir!
11.ABB Halk Ekmek zammı! "ABB Halk Ekmeğin ürettiği köy ekmeği/tam buğday ekmeğin fiyatı 9,5 den 12 TL ye arttırıldı" (Basın).
12.Ahlaki yozlaşmanın göstergelerinden biri: HİLE!
"Aydında paketlenmiş bir ton kaçak domuz eti ele geçirildi!" (basından)
"2000'de Türkiye'ye sokulmak istenirken yakalanan ve "insan ve hayvan gıdası olarak tüketilemez" raporu verilen kaçak etlerden, önceki partilerinin satıldığı tespit edilmişti" (AN)!
Çare AHLAK ve DENETİM'dir. Enflasyonist ortamlarda para kazanma HIRSI taşıyanlar ve bu ortamdan yararlanmak isteyenler her türlü hilekarlığı yapabilmektedir. Bunlara fırsat verilmemesi için her kademedeki görevli işini DİKKATLİCE yapmalıdır!
13.Hile, sahtekarlık ve aldatma işlerine tevessül ederek helali harama çevirmemek gerekir!
"Süte su karıştırırken görüntülendi" (basından)
14.Tane hesabı balık aldık ama biri daha küçük! "BÜYÜKLÜĞÜNE GÖRE FARKLI FİYATLANDIRMA" yapılabilirdi!
Peygamber efendimiz (sas): “…Bizi aldatan, bizden değildir.” buyurmuştur. (M283 Müslim, Îmân, 164)
Ticari ahlak lütfen! Değmez!
15.Ankara'da simit fiyatı 15 TL olmuş! Simitçiler odası başkanı doğalgaz, elektrik, döviz vb maliyet artışını gerekçe gösteriyor ama bunların hepsinde artış yok, dolayısıyla simit zammını ve gerekçesini doğru bulmuyorum!
16."Türkiye buğday unu ihracatında açık ara lider!" (basından). 2000 li yıllardan sonra artış fevkalade.
17.Tavuk üreticilerinin tekel ve fahiş fiyat uygulaması; fırsatçılık, keyfilik, spekülatif amaçlı ve rekabete aykırı, piyasa istikrarını bozmak değil midir? Rekabet kurumu inceliyormuş! Caydırıcı tedbirler gerek!
18.Rekabet Kurumu'nun beyaz et piyasasında faaliyet gösteren 10 firmaya yönelik yürüttüğü soruşturmada, LEZİTA, BEYPİLİÇ, KESKİNOĞLU ve ŞENPİLİÇ ünvanlı firmalar uzlaşma başvurusunda bulundu. Dört üreticiye yaklaşık 1,2 milyar TL idari para cezası uygulandı (Basından)
19.Bu kadar çok kâr ve fiyat değişimi mi var? İlgililerin dikkatine sunulur!
Semt pazarında sebze ve meyve fiyatları hayli yüksek! Bir pazarcının ifadesi şöyle; "abi Ankara'ya 2 kamyon ise sebze indir bir daire satın alırsın."
20."Osmaniye'de 70 dönüm soğan Eken üretici soğanları satamadığı için hayrına bedava dağıtıyor." (Basından)
Markette ise soğanın kilosu 30 lira. Süreçte bir şeyler ters gidiyor! Çözüm üretmek gerek!
21.Taşrada kullanılmayan yapı kompleksleri ve binalar (misal eski öğretmen okulları, köy okulları, köy sağlık ocakları, koop binaları, yarım kalmış yatırım binaları vb.) tarım, meslek edinme, girişimcilik vb eğitim merkezleri olarak kullanılabilir.
22.Tarım Bakanlığının taklit ve tağşiş yapılan ürün listesine bakınca, bir süre özellikle; zeytinyağı, tereyağı, sucuk, köfte, süzme bal, kaşar peynirine ihtiyatla yaklaşmak gerekiyor gibi!
Kekik te de tağşiş? Dağ taş kekik dolu iken!
23.Tarım ürünlerinin dolayısıyla limonların stoklanması, dökülmesi, çürümeye terk edilmesi konusu araştırılarak tedbir alınmalı!
"Markette kilosu 100 TL, üretici ise "Satamadım" diyerek çürümeye bıraktı" (basından)
24.Tarım kredi marketlerinin işletilmesinde bir problem var!
Mahalledeki TKK Marketinde in cin top oynuyor ve yanındaki BİM de en az yirmi kişi alışveriş yapıyorsa; bu rekabet edemiyor, müşteri çekemiyor, fiyatları ucuz değil demektir!
Gereği lütfen.
25.Tuzun, pirincin vb içine plastik karıştıranlara, hileli ürünleri piyasaya sürenlere, o ürünleri kendilerine (huni vb ile) yedirmek lazım! Ne dersiniz?
26."Üreticilerin fiyat kırdığı yumurtada bazı aracıların ve marketlerin daha fazla kâr amacıyla indirim bir yana zam da yaptığı ortaya çıktı." (basından).
Gereği lütfen!
27. Denetim şart!: A101 de 5 TL ye satılan 1,5 lt su, Ankara Bilkent Şehir Hastanesi kafelerinde 20 TL ye satılıyor! Fırsatçılık! Keyfi fiyat! Tamahkarlık!
2023:
28.İnsanın, sofrasına gelen bir ürünün, üretim-sofra sürecinde harcanan, tüm emek, gayret, zahmeti tefekkür edip, o ürünleri israf edememesi ve israfını önleyecek tedbirleri alması beklenir!
29.20 Mayıs Dünya Arılar Günü! Meyve, sebze ve kahvenin yanı sıra dünyadaki besinlerin dörtte üçü, arı, kelebek, böcek gibi polen taşıyan canlılar sayesinde elde ediliyor.
30.Ticaret, Maliye, Tarım Bakanlıkları, kabzımallar, fahiş kârlara çözüm gerek! İvedi HAL YASASI ve TİCARİ AHLÂK.
ATV nın haberine göre meyve ve sebze fiyatları tarladan hale gelene kadar normal, asıl fiyat katlanması zincir markette oluşuyor!
Ekonomi ile ilgili bakan ve bürokratlar, gereğini yapın lütfen, daha fazla gayret, çözüm ve tedbir lütfen.
31.Evinizde tükettiğiniz meyve çekirdeklerini bir kutuda biriktirin, ilk/son baharda kır, bayır ve ormanlık alanlara serpin, ekin!
2022:
32.Ailelere duyurular yapılmalı ve evlilik öncesi adaylara ekmeklerin dondurucuda muhafaza edilip, ihtiyaç kadar çıkarılarak tüketilmesi öğretilmelidir. Bu uygulama ekmek israfını önler! Zira sokaklar oraya buraya asılmış bayat ekmek poşetiyle dolu.
33.Gıda Komitesi'nden etkili adımlar bekliyoruz, sebze fiyatları halâ çok yüksek..!
"Gıda Komitesi'nde gıda fiyatlarının seyri üzerine değerlendirmeler yapıldı. Toplantıda kış aylarında sebze fiyatlarında yaşanabilecek olumsuzluklar ele alındı." (basından).
34."Kameri aylar ve tarım; tohumlar ve fideler tarlaya kameri ayın 15'inden sonra ekilirse bereketli olur. Mahsül sağlıklı ve hastalıklı hastalığa dayanıklı olur. Keza bu dönemde kesilen ağaç da suyunu çekmiş olacağından daha sağlam olur." (alıntı)
35.Tarım desteklerinin yerine ve amacına ulaşması için! Ürün alımına iyi bir destek verilmesi çalışılsa!
36.Geliniz başta gıda olmak üzere karşılaştığımız bütün hileler ile mücadele edelim! Hile yapanlara itibar etmeyelim, deşifre edelim!
2021:
37."Üreticilerden Cumhurbaşkanı Erdoğan'a teşekkür. Depolarda kalan ürünlerini için kara kara düşünen üreticiler soğan ve patateslerin satın alınarak ihtiyaç sahiplerine dağıtılacak olmasını sevinçle karşıladı." Üreticilerden Cumhurbaşkanı Erdoğan'a teşekkür - Ekonomi Haberleri EKONOMİ
38.Marketçilikte pek bir başarı sağlayamadılar! Bankacılıkta mı sağlayacaklar?
"Yeni bir katılım bankası kuruluyor. Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri (Tarım Kredi), faizsiz sisteme dönüşüm için çalışmalarını sürdürüyor."(basından)
39.Tarım!
"2020 yılında yüzde 4,8 büyüyen tarım, son 3 yıldaki en yüksek büyüme rakamına ulaştı. Tarımsal hasılamız ise bir önceki yıla göre yüzde 20 artarak 333,3 Milyar liraya yükseldi ve Cumhuriyet Tarihinin rekorunu kırdı." (tarimorman.gov.tr)
40.Siyasi dehaymış Abdülhamid Han. Rabbim rahmetiyle muamele eylesin. İmar, eğitim, sağlık, tarım, ulaşım vb pek çok alanda yatırımlar yapmış. Lakin muhakeme yapamayanlar ittihatçıların algılarına kanmış ve onlar da liyakatsizlikleri ile koca imparatorluğu darmadağın etmişler. Aynı hatalar tekrarlamasın!
41.Gıda israfına son verelim! İsraftan sakınmak pek çok olumsuzluğu önler!
42.Cam kavanozda saklanan kuru fasulye de böceklenme; Niçin olur? Nasıl önlenir?
43.Gittikçe şişmanlıyoruz. Avrupa'da 1 inci, Dünyada 4 üncüymüşüz. TBMM Obezite ile Mücadele Yöntemleri ve Önlemleri Komisyonu raporuna göre her 3 kişiden 1'i obez. Kadınlarda: %40, Erkeklerde: %20. Az ye, infak et!
2020:
44.Haber de "Ayrıca salgın nedeniyle, etkinlik sahalarına gidemeyenlere, evlerinin etrafına veya site bahçelerine fidan dikmelerini teşvik etmek için talep edilmesi halinde bedelsiz fidan verilecek" dense de uğradığımız ilçe tarım müdürlüklerinin bundan haberi yok! @TCTarim trthaber.com/haber/yasam/ge…
45.Karpuz ve kavun aldım, 2 si de lastik gibi, köy kirazı dediler, hiç tadı yok, hiçbirinin meyve dokusu ve tadı yok, oysa görüntüleri çok güzel. Ticaretini yapanlar kazanıyor olabilir, ama müşteri memnuniyeti SIFIR!
Beklentimiz, isteğimiz, talebimiz; ağız tadıyla tüketilebilecek, sağlıklı ve güvenilir meyve, sebze ve sair ürünlerin üretilmesi ve satışa sunulmasıdır!
2019:
46.Başlıca israf kalemleri; ekmek, su, elektrik/enerji, araç, zaman, kıyafet, vb aslında her alanda israf var. İsrafa son!
Türkiye'de milli gelirin %15 kadar bir değeri israf ediliyor. İsraf bir davranış bozukluğudur. (İsrafı Önleme Vakfı)
47.Yerli Elektrikli Traktör hayırlı olsun. Tebrikler. "45 dakika şarj süresi,v1 şarj ile 7 saat aralıksız çalışma, 7 saatlik çalışma maliyeti: 20 TL, 105 beygir gücü,v% 95 yakıt tasarrufu." Tarım vazgeçilmez yatırım alanlarından biridir. Karar isabetlidir.
(Sahi elektrikli traktör projesi ne oldu? @TCTarim)
48.Onbir milyon fidan kampanyasını destekliyorum. Bireysel anlamda yapmaya çalıştığımız tohum/fidan/ağaç dikme kampanyasının ülke seferberliği haline dönüşmesi sevindirici bir durum.
49."Dut yaprağı, Allah'ın (cc) varlığının delilidir, zira aynı yaprağı; böcek yer ipek; koyun yer et, süt, yün; geyik yer misk; arı yer bal yapar" (İmam Şafii).
2018:
50.Yazıktır günahtır... İsrafın böylesi! "Günde tam 12 milyon ekmek çöpe gidiyor" (basından)
51.Stokçuluk yapanlar hakkında gereği yapılmalı. Üreticiden tüketiciye aracısız bir hat kurulmalı.
"Elimizde çok fazla patates soğan 0,50 kuruşa satıyoruz alan yok Nevşehir'deyim...elimizde mal var Patates 0.50 ! soğan 0.40 ! Pazarda 5-6 TL !" (Bir üretici-basından).
52.Ne oldu bize, niçin yozlaşma had safhada? Soğan ticaretini yapan stokçuluk yapıyor, taksici kısa mesafe yolcu almıyor, turistleri çarpıyor, ticaret erbabı türlü bahane ile zam yapıyor, sahi nerede ahilik, nerede ticaret ahlakı?
53.Ülkede bir kaç yıl içinde inşaat sektöründen, tarım, gıda ve hayvancılık sektörüne doğru bir sermaye akışı, dolayısıyla bu alanlarda yeni yatırımlar bekliyorum.
54.Hiç bir zaman önemini yitirmeyecek yatırım alanları; insan, tarım, hayvancılık!
55.Üniversitelerde; tarım ve hayvancılıkta ne yapacağını, nasıl üreteceğini bilen girişimciler yetiştirmeliyiz.
56.Ekmek israfı dahil, her türlü israfı sonlandıralım. Akşam üzeri üstelik iftar vaktinde çöpe atılan ekmek! İhtiyacın kadar al, yada, bozulmadan muhafaza etmesini öğren! İsraf etmeden tüketmeyi de öğrenmeliyiz!
2017:
57.Gıda da görüntü değil, lezzeti ve doğallığı, insanda da yine görüntüsü değil güzel ahlakı tat verir.
2016:
58.Arz güvenliği... "Sebze ve meyvelerde 'künye' bilgileri yer alacak"! (AA).
2015:
59.Mutluluk bazen içilen bir tas suda, bir ağaç gölgesinde, bölüşülen bir ekmek dilimindedir.
2014:
60."Tarım arazilerinin parçalanmasına son veriliyor" (basın)
61.Gıda ihracatında Rusya fırsatı akılcı ve iyi değerlendirilmelidir!
62.İstanbul'un su kemerleri, özellikle Vefa semtinde, şehzade camii altı, içler acısı, etrafı temizlenmeli gün yüzüne çıkarılmalıdır.
Konuya ilişkin aşağıda başlıkları verilenler ile diğer yazılarımız https://alinural.blogspot.com/ blog adresindedir.
1.Ahilik, Odalar ve Ahilik Haftası (I-200917, II-220914)
2.Ağzımızın tadını bozmayın 050720
3.Değerler ekonomisi modeli! (öneridir) 071221
4.Verimlilik 231221
5.Üretim 251221
6.İnsana yatırım 030122
7.Ticari ve ahlaki yozlaşma ve piyasa istikrarının sağlanması 270322
8.Ekonomide zam terörü 020422
9.Ticaret 221022
10.Ahlâk 120723
