İslam'da İnsan Hakları 051123:

İslam'ın insana tanıdığı haklar, Kur’an’ı Kerimde, Hadislerde veda hutbesinde genişçe yer almaktadır. 

Bu günlerde İsrail'in Filistinlilere uyguladığı insanlık dışı uygulamalar ve soykırım bu hakların, barışta olduğu kadar savaşta da ne kadar gerekli olduğunu göstermektedir.

Aşağıda “Mevdudi”nin “İslam'da Hükümet” kitabında yer verilen "İnsan Hakları"nın başlıklarına yer verilmiştir. Konular uzun olduğu için, başlıklar hakkında yol gösterici mahiyette birer cümle yazılmıştır.

İslam'da İnsan Hakları:

1. Yaşamaya hürmet ve yaşama hakkı. (Bkz. Maide.32, 33, İsra:33).

Dünyada herkesin yaşama hakkı vardır. İki istisnası vardır, başkasını öldüren, yeryüzünde fesat çıkaran.

2. Zayıfları ve malulleri korumak.

Savaşta dahi; “Kadınlara, çocuklara, yaşlılara ve yaralılara el sürülmeyecektir”

3. Kadınların namuslarının korunması.

Savaşta dahi “düşman tarafın kadınlarına katiyen el sürmek yoktur”. 

4. Geçimin korunması. (Bkz.Zariyat:19)

Aç insana ekmek verilecek, çıplak giydirilecek, yaralı ve hastalar tedavi edilecektir.

5. İnsaf ve adalet. (Bkz:Maide:8).

Dost düşman herkese adalet ve insaf ile muamele edilecektir.

6. İyiliğe yardım etmek fenalığa yardım etmemek. (Bkz. Maide:2)

İyilik ve hakkı ortaya koymak için yardım edilir, zulüm ve haksızlık için yardım edilmez.

7. Eşitlik hakları. (Bkz.Hucurat:13, Kasas:4).

İnsanların tümü esasta eşittir. Nesil, soy, renk, dil farklılığı tanışmak içindir, üstünlük aracı değildir. Bir kimsenin diğer kimseler üstünlüğü ancak takva iledir.

8. Masiyetten (itaatin zıddıdır) çekinme hakları.

Yaratanın caiz saymadığı ve masiyet olarak bildirdiği hususlara itaat etmek için emir verilemez ve verilirse de itaat edilmez.

9. Zalime itaati reddetmek hakkı. (Bkz.Bakara:124, Şuara:151, Nahl:36, Hud:59).

İslam'da zalime itaat etme hakkı diye bir hak yoktur.

10. Siyasi idarecilikte iştirak hakkı. (Bkz. Nur:55, Şûra:38, Ali İmran:159).

Hükümet; belli bir ailenin, hanedanın veya zümrenin hakkı değildir. Hükümet halkın müşaveresi ile kurulur, işlerini halk ile müşavere ederek yürütür.

11. Hürriyetin korunması.(Bkz. Nisa:58).

Adalet hükmü hariç hiç kimsenin hürriyeti elinden alınamaz. Adalet hükümet etmenin ana ekseni olmalıdır.

12. Mülkiyetin korunması. (Bkz. Bakara:188).

Esas haklardan biri olup, kimse İslam'ın belirlediği haller dışında mal edinemez ve başkalarının mülkiyetine el uzatamaz.

13. Şeref ve haysiyetin korunması. (Bkz.Hucurat:11,12).

İslam'da insanın şeref ve haysiyeti ile oynamak yasaklanmıştır.

14. Şahsi hayatın korunması. (Bkz.Nur:27, Hucurat:12).

Kimsenin başkasının hususi ve şahsi hayatına müdahale hakkı yoktur.

15. Zulmün karşısında direnme hakkı.(Bkz.Nisa:148).

Zulme uğrayan mazlumun, zalimin karşısında sesini yükseltip uğradığı haksızlığı dile getirme hakkı vardır.

16. Fikir beyanı hürriyeti (Bkz. Ali İmran: 110, Maide:79).

Genel itibariyle "emri bil maruf nehy anil münker" (iyiliği emretmek fenalıklardan men etmek) olarak ifade bulmuş ve farzdır.

17. Fikir ve akide serbestliği hakkı. (Bkz.Bakara:256).

"Dinde zorlama yoktur" kaidesi insanların düşünce serbestliği için konmuş bir usuldür.

18. Dini eziyetten korunma hakkı.(Bkz.En’am:108).

Muhtelif din ve mezhep akideleri üzerinde delille konuşulabilir, küfür edilmez.

19. Toplanma hürriyeti ve hakkı. (Bkz.Ali İmran:104).

Şiddete gitmeden bu hak serbesttir.

20. Başkasının yaptığı işten mesul olmamak.(Bkz.Fatır:18, En’am:164).

İnsan ancak kendi yaptığı işten mesuldür.

21. Şüpheler üzerine hüküm yürütmemek.(Bkz.Hucurat:6,12).

Tahkik edilmeksizin ve ispat olunmaksızın kimsenin hakkında sadece şüphe üzerine hüküm yürütülmez.

...

(Kaynak: İslam'da Hükümet-Ebû’l A’la El-Mevdudi. Tefhîmü’l-Ḳurʾân'ın yazarıdır, pek çok eseri vardır. D.1903 Pakistan, Ö.1979 ABD).