Vergi, kamu hizmetlerine harcanmak üzere hükûmetin veya yerel yönetimlerin yasalara göre herkesten doğrudan doğruya veya bazı malların fiyatlarının üstüne koyarak dolaylı yoldan topladığı paraya verilen isimdir.
Vergiler doğrudan veya dolaylı vergiler olarak ikiye ayrılır.
Vergi adaleti açısından doğrudan vergilerin yani gelire göre ödenen vergi ile dolaylı vergilerden yani o ürün veya hizmetten yararlanan herkesin eşit oranda ödediği vergilerden fazla olması beklenir.
Dolaylı vergiler toplanması kolay vergilerdir ve oturmamış sistemler daha çok bunu tercih eder.
Dolaysız vergilere baktığınızda, vergisi kaynağında kesilenlere göre, yaşantı ve harcamalarına göre çok az veya hiç vergi ödemeyen önemli bir kesim bulunmaktadır.
Vergi reformu bir ihtiyaç olup, bu reformun; vergi adaleti açısından çok kazanandan çok az kazanandan az vergi alınması, rant artışlarının vergilendirilmesi, verginin gönüllü olarak ödenmesinin sağlanması, verginin tabana yayılması, vergi oranlarının gözden geçirilmesi, vergiden kaçınmayı değil de gönüllü olarak ödemeyi teşvik edecek oranların tercih edilmesi, vergi mevzuatının sadeleştirilmesi, vergi çeşitlerinde (200'ü aşkın vergi türü) sadeleştirme yapılması, vergi muafiyet ve istisnalarının azaltılması gibi konuları kapsamalıdır.
Bunlar sağlandığı takdirde kayıt dışılık azalacak, biri resmi diğeri özel olarak tutulan iki muhasebe sistemi bire düşecek, vergiden kaçınmak için türlü yollar terk edilecek, en az vergi ödeten hesapçılara ihtiyaç kalmayacaktır.
Aşağıda vergi reformu ile ilgili muhtelif tarihlerde alınan notlara, gözlem, tespit, analiz ve önerilere yer verilmiştir:
2021:
1.Yıllar öncesinden önerdiğimiz dört ayaklı kalkınma formülümüz: insana yatırım, yargı reformu, vergi reformu, üretimle büyüme.
2.Vergi reformu için formül belli; mevzuatta sadelik ve basitlik, uygulamada kolaylık, uygulayıcıda da aynı yönde davranış.
3.Vergi oranları çok yüksek, oranlar vergi reformu ile gönüllü olarak ödenecek seviyelere çekilmelidir.
4.Parça parça düzenlemeler, yerine özellikle dar gelirlinin ödediği her vergiyi, gönüllü ödenebilir seviyelere çekecek "vergi reformu" gerekli.
5.Dikkat! VUK kaynaklı vergi ve cezaların "yeniden değerleme oranı (YDO) oranında artırılması" uygulaması gözden geçirilmelidir. Psikolojik zam ve enflasyon arttırıcı ve tetikleyici etkisi vardır!
YDO oranında maktu vergi, harç vb arttırılması uygulanmasına, enflasyonist etkisi sebebiyle son verilmelidir.
2020:
6.Vergi ve yargı reformu, kalkınmanın ve refahın önünü açacaktır.
7.Vergi ve yargı reformları ile üretime dayalı büyüme; maddi ve manevi kalkınmamızı hızlandıracaktır.
8.Vergilerin piyasayı bozucu değil, piyasaya yapıcı etkileri olmalı. Yeniden değerleme oranı (YDO) uygulaması ve vergi yükünün enflasyonu tetikleyici etkisi olmamalı. Üstelik sektörler ve piyasalar hala beklenti içindeyken.
9.Dünyada petrol fiyatlarındaki düşüş, benzin ve mazot fiyatlarına yansıtılmalıdır. Benzin ve mazota; vergi geliri gözüyle bakılmamalıdır.
10.Çevreyi gözeten hybrd/elektrikli araçların daha çok talep edilmesi için vergisel boyutuyla da teşvik edilmeli. Oysa MTV de cezalandırılıyor. Vergisel teşvik 7061 sayılı yasada MTV'ne yansıtılmalı.
2019:
11.Reform paketlerinde; insana ve güzel ahlaka vurgu yapılmalı ve bu konudaki yatırımlara yer verilmeli, çünkü reformları başarıyla gerçekleştirecek olanlar güzel ahlaklı insanlardır.
12."263.1. Gelir ve kurumlar vergilerini tek bir kanunda birleştiren, vergi tabanını genişleten, vergiye uyumu kolaylaştıran, öngörülebilirliği artıran, yatırım ve üretimi destekleyen Gelir Vergisi Kanununun yasalaşması sağlanacaktır. " (11.kalkınma planı).
13.Vergi oranlarının arttırılmasından ziyade (gönüllü) ödenebilir seviyelere çekilmesi önerilir. Aksi takdirde maksat hasıl olmaz, yine dolaylı vergilerle iş yürür ve vergi adaleti başka bahara kalır, ayrıca vergi ödememek için türlü yollara başvurulur.
14.Vergi düzenlemeleri; gelir dağılımı eşitsizliğini arttırmamalıdır, toplam vergilerde ki dolaylı vergilerin payını azaltmalıdır, vergiden kaçınmaya sebep olacak yüksek oranlarda değil gönüllü ödemeyi sağlayacak makul oranlarda olmalıdır.
15.Toplanan vergilerde "dolaylı vergilerin payının azaltılması", "doğrudan tahsil edilmesi gereken vergilerin payının arttırılması" vergi adaletinin gereğidir, yani gelire, kazanca göre vergi.
16.“Milyoner sayısı 200 bini aştı” (basından). Sayıları artsın, artsın da; mevzuatı basit, ödenebilir oranlarda, dolaylı vergilerin az, doğrudan vergilerin daha çok olduğu, herkesin gönüllü olarak vergisini ödeyeceği, gelir paylaşımında makası daraltacak, adaletli bir vergi sistemi de olsun.
17.“Osman Hamdi Bey'in Kuran Okuyan Kız tablosu rekor fiyata satıldı.”(basından). Bu tablolar niçin bu kadar pahalı alıcı bulur? Sanata destek ise yapan zaten vefat etmiş! Vergi, paranın kaynağı, yatırım, zekat açısından durumları nedir? Gözden geçirilmeli!
18.Yeni alınacak B sınıf ehliyet ücreti 809 TL , yüksek bir rakam. Vatandaşı yakalayan her kurum, bir ucundan harç alıyor. Vergi ve harçlar da sadeleşme şart!
19.“Çin'den alınan ucuz ürünlerden vergi alınmaya başlandı” (basından).
20.“Türkiye'de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları ile taşınmazlar, 31 Aralık 2019 tarihine kadar beyan edilecek değerleri üzerinden yüzde 1 vergi tarh edilecek ve bu vergi, tarhiyatın yapıldığı ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenecek.”(Basından).
2018:
21."Vergi reformu"
a).Vergi adaletini sağlayacak bir vergi reformu olmalı.
b).Çok sayıda vergi, resim, harç var sayıları azaltılmalı.
c).Vergi mevzuatı sadeleştirilmeli
ç).Toplanan/ödenen vergiler içinde; doğrudan ödenen/tahsil edilen vergiler dolaylı vergilerden fazla olmalı.
d)."En az vergi ödeten muhasebeci" arayışını önlemeli.
22.Aşırı vergi, harç vb mali yük artışı, kaçakçılığı, kaçınmayı arttırır.
23.“Yurtdışındaki e-ticaret sitelerinden yapılan alışverişe sınır getiriliyor. Fiyatı 22 avro’dan daha fazla olan ürünlerden yüzde 20 vergi alınacak (basından).
2017:
24.Terör bitiriliyor, Türkiye'nin diğer öncelikli alanları; insana yatırım, yargı reformu, vergi reformu, üretime dayalı büyümedir.
25.Üretmeyen, buna karşın çok lüks tüketen, milyon dolarlık konut ve araç kullananların ödedikleri vergi incelenmelidir.
2016:
26. Mali sorular:
a)Ödenebilir bir vergi sistemini getirecek bir vergi reformuna ihtiyaç yok mu?
b)Toplanması gereken dolaysız verginin % kaçı toplanıyor?
c)Vergi rekortmenleri ödemeleri gereken verginin % kaçını ödüyorlar?
d)Dolaylı vergileri azaltıp dolaysız vergileri arttırmak gerekmiyor mu?
e)Vergi denetimlerinin risk analizine göre dönemsel olarak ama mutlaka yapılması gerekmez mi? (risk gn md 18.04.2020 de kuruldu).
27.Kurumların yönetilebilir olma özelliği yitirilmemeli. Yargı, vergi reformları ile insana ve üretime yatırım hız kazanmalı.
28.Batı; II Léopold döneminde, Kongo'nun vergi gelirlerinin tamamına yakınını Belçika'ya transfer ettiğini unutmasın.
29.Bazı paylaşımlar da sürekli başkalarına endeksli, kendisinden bir katkı yok. Tıpkı, hiç vergi ödemeyen, tümünü yansıtan tüccar gibi.
2015:
30.Yatırım yapılması gereken öncelikli alanlar; a)insana yatırım, a)yargı reformu, c) vergi reformu, ç)üretimle büyüme.
31.Vergi reformu; ödenebilir yaygın vergi uygulaması ile vergi kaçağına tevessül edilmez. Dolaylı vergiler azaltılarak vergi adaleti sağlanır.
32.Dürüst olanlarla, dürüst olmayanları aynı muameleye tabi tutmak, dürüstlere zulümdür. Olması gereken analiz sonucuna göre, uygun işlem tesisidir. bu her alanda; ekonomik hayatta, vergi uygulamalarında, adli işlemlerde, bürokratik işlemlerde vb uygulanmalıdır.
2014:
33.Türkiye'de üç yılda bir vergi cezası affı! Kalıcı çözüm, vergi cezası affı değil "gönüllü ödenebilir vergi oranları içeren" "vergi reformu”dur.
34.Her türlü rant (imar planı vb) ile elde edilen gelire vergi olmalı (mı?).
35.Çalışarak elde edilen kazançla, çalışmadan elde edilen kazancın (rant, hava parası, ikramiye vb) aynı kefeye konulması, ikisinden de aynı oranda vergi alınması ne kadar doğru? Üzerinde çalışılmalı.
36.Elektrik Faturası üzerinde 8 kalem mali yük/vergi var, sadeleşmeli!
a)Dağıtım bedeli, b)Per.Sat.Hiz.Bed, c)Psy Say Oku B, ç)İlet.Sis.Kul Bed, d) Enerji fonu, e) TRT payı-2021 de kaldırıldı, f) Elek.Tük.Ver, 8) KDV.
(Not: Vergi ile ilgili muhtelif tarihlerde alınmış notlarımızdan derlenmiştir.)
Konuya ilişkin aşağıda başlıkları verilenler ile diğer yazılarımız https://alinural.blogspot.com/ blog adresindedir.
1.Analizler-IV (çevre ve tavır) 15122
2.Analizler-III (kalkınma) 111221
3.Analizler-II (ahlak, etik) 091221
4.Değerler ekonomisi modeli! (öneridir) 071221
5.Enflasyon, Vergi, Reform, 010421
6.Yapısal değişimler gerçekleşti mi? 091020

Temel gıda ürünlerinde KDV oranı %8 den %1 e indirildi.
YanıtlaSilhttps://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/02/20220213-8.pdf
Yeniden değerleme oranı 2022 yılı için % 122,93 (yüz yirmi iki virgül doksan üç) olarak tespit edilmiştir. https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2022/11/20221124-4.htm
YanıtlaSil