Hak her şeyin yerli yerinde layığında, olması gereken yerde olmasıdır. Hak deyince akan sular durur. Kapsamı çok geniştir. Aile içinde anne-baba, kardeş, eş, çocuk haklarından tutun da komşu akraba hakları, iş hayatındaki haklar, kul hakkı gibi hayatımızdaki tüm işler ve işlemler hak ile ilgilidir. Hak sadece kendine menfaat sağlama değildir, hak yediğimiz, içtiğimiz, giydiğimiz, kullandığımız, yararlandığımız vb her bir şey için hakkını teslim etmektir, hakkını vermektir. Çerçevesi çok geniş olan hakkın kapsamına, neredeyse girmeyen bir şey yoktur. Alıp verdiğimiz nefesten tutun, ömrümüzün her anında, Hakkı hak bilip uygulamaya çalışmak, hatta uygulamak en güzelidir.
Hak “gerçek, sabit, doğru, varlığı kesin olan şey”dir. Hukukun, adaletin gerektirdiği ve birine ayırdığı şey, kazanım, kazanç olarak da tanımlanan hakkın, hukuka uygunluk, pay, ücret, doğru, gerçek, adalet anlamları da vardır.
Hak, Arapça hukuk kelimesinin tekil hâlidir.
Hakkın zıttı bâtıldır.
Hak ve batılın kavgası hep devam eder! Sonunda cüruf gider cevher kalır!
Hak, hukuk ve adaleti gözetmeleri için.., insana yatırım gerek!
Duamız; Hakk'tan yana olanlara, mazlumlara...Rabbim, yar ve yardımcıları olsun inşallah.
"Allah’ım Sen bize hakkı hak olarak göster ve ona uymayı nasip eyle. Batılı da batıl olarak göster ve ondan kaçınmayı nasip eyle!"
Rabbim; samimi olanların, göründüğü gibi olanların, olduğu gibi görünenlerin, hakkı hak bilip Hakkı gözetenlerin, halkın çıkarını gözetenlerin, hoşgörü sahiplerinin, doğru olanların yar ve yardımcısı olsun.
Sadece iki kişiye gıpta edilir, başkalarına değil! “Ancak iki kişiye gıpta edilir: Allah"ın kendisine verdiği malı hak yolunda harcayan kimse ile Allah"ın kendisine verdiği (ilim ve) hikmete göre karar veren ve onu başkalarına öğreten kimse.” (Buhârî, Müslim).
Dünya hayatında insanlara ait beş temel hak ve menfaat konusu vardır: Can, mal, nesep, din ve akıl. “Yeryüzünde bozgunculuk yapmayın!” buyruğu bütün bu hak ve menfaatlerle, bunların kapsamına giren diğer şeylerin korunmasını öngörür. (DİB Tefsir A'raf 56).
Kullanım ve tüketimde israf vardır. Gelin israfı terk edelim. İsraf haramdır, hak gaspıdır.
Apartman dairesinde köpek besleyenlerin komşularına verdiği rahatsızlık, hak ihlali değil midir? Evinde köpek beslemek isteyenlerin müstakil evleri tercih etmeleri gerekmez mi? Apartmanda köpek beslemek hayvanın da özgürlüğünü kısıtlamak değil midir?
Ahilik haftası: 22-28 eylül. Ahiliğin 7 kuralı: “Lütuf; Hilim ve Mülâyemet; Kanaat ve Rıza; Riyazet; Marifet; Doğruluk ve Hak’tan yana kapılarını açmak”.
Zamlar bir başlayınca piyasa; ücret zammı ile mal ve hizmet zammı (enflasyon) fasit dairesinde döner durur. Ücret alan da, mal ve hizmet satan da zammı kendisine hak olarak görür! Psikolojik zam beklentisinin kırılması gerekiyor!
Küresel sapkınlıklar ve taklitçileri ile değerlerimizi (hal ilmi) yaşayarak mücadele eder ve kazanırız. Değerlerimizi (hal ilmini) öğrenmeyi, öğretmeyi ve yaşamayı ihmal etmeyelim! Bu mücadelede kazanan daima Hak olagelmiştir.
Medyen halkı, başka günahları yanında özellikle iş ve ticaret hayatında hukuk ve ahlâk kurallarını çiğnedikleri, insanların yolunu kesip hak dini öğrenmelerine engel oldukları için helâk olmuşlardır (bk. A‘râf 7/85-93 DİB tefsir).
Kārûn, Firavun ve Hâmân gibilerin eleştirilecek çokça kötülüğü bulunmakla birlikte, ululuk taslamaları, kendilerini herkesten üstün görmeleri, özellikle hak din mensuplarına tepeden bakıp onların inançlarını aşağılamaları sebebiyle helâk olmuşlardır.(Ankebût:39,DİB tefsir).
"Hak ve hakikat için aldırış etmeyen insanın, şahsı için intikam gütmesi ne yaman çelişkidir" (ihya).
Kendi özgün spor ve sanatımızı ihmal ediyoruz, Nezaketi acizlik, kabalığı hak görüyoruz, Özgürlüğün sınırlarını, nasıl davranacağımızı bilmiyoruz, Düşünmeyi, çalışmayı, üretmeyi, sorgulamayı sevmiyoruz, Toplumun nasıl daha huzurlu olacağına yoğunlaşmıyoruz!
Alman fırkateyni, Rosalina-A gemisi, Hukuksuz yol kesme, taciz ve aramaya Mütekabiliyet esasları dahilinde uygulama lütfen. Biden'den, Batı'dan medet uman, yerli işbirlikçileri hakkında hukuk çerçevesinde gereği lütfen.
Alın size bir örnek; Batı bu... niyetlendi ise; uydurur, projelendirir, uygular... hak, hukuk ve insanlık ilkelerini ise devre dışı bırakır. "Irak işgalini önleyebilecek Batılı diplomat: Irak’ta kimyasal silah olmadığını herkes biliyordu"
Biri kuyuya bir taş atıyor! Hiç bir şey üretmeden, Ülkeyi boş gündemlerle işgal edenlerden yeminle bezdik. Çalışmak, üretmek, korkmadan Hakk yolunda yürümek lazım.
Muhalefet (6lımasa); yarışmadan, yerinde durarak, rakibinin tökezlemesini ve devre dışı kalmasını umarak, yani hak etmeden, iktidar olmak istiyor. Proje, program, aday, çalışma vb hiç bir şey yok. Haksız bir beklenti bu! Rabbim iyilerin, çalışanların yâr ve yardımcısı olsun!
Bazı imtiyazlarını kaybeden veya kaybetme ihtimali olanların çırpınışları doğru değil. Üret, rekabet et, hak et.
Geçmişin; kağıt kaleleri, sahte kahramanları, algıları, gizlenen fakirlikleri, gizlenen imtiyazları, ..., ortaya çıkarılmalı, gerçekler bilinmeli. Hak sahipleri yani halk, hakkı olan refaha kavuşmalı, değerleri ile amasız fakatsız buluşmalıdır.
Tarih ve özellikle yakın tarih, yaşandığı gibi yazılır ve okutulursa muhtemelen pek çok hak da hak sahiplerine teslim edilmiş olacaktır.
Ailelerde huzuru bozan en önemli eksiklik, aile üyelerinin evlilik ve aile ile ilgili hak, yükümlülük ve sorumluluklarını bilmemeleri, bilenlerin ise bildiklerini hayata geçirmemeleridir veya unutmalarıdır yada ihmal etmeleridir!
Sevgi, saygı, nezaket, teşekkür, özür, merhamet, adalet vb insani davranışlar en güzel hediyelerdir. Peki, hak eden insanlara, bu hediyeleri vermekten alıkoyan nedir? Unutmayalım! hakkı teslim etmemek zulümdür.
Kıyamet günü dünyada yapılan zulüm ve haksızlıkların hak sahiplerine iadesi vardır.
AYM nin hak ihlali kararı, Baklavacı magandaların tahliyesi, Rize de kız dövenin tepki üzerine tutuklanması, ... vd Can acıtıyor, vicdan sızlatıyor. Sıkıntı yasalarda ise yasalar düzeltilsin, Karar verenler de ise empati yapsınlar.
Bu aralar hep dilimde;
"Geldi geçti ömrüm benim, şu yel esip geçmiş gibi.
Hele bana şöyle gele, şu göz açıp yummuş gibi.
...
İşbu söze Hak tanıktır, bu can gövdeye konuktur,
Bir gün ola çıka gide, kafesten kuş uçmuş gibi."
(Yunus Emre)
Şufa (Önalım) hakkı; Müşterek mülkiyete tabi taşınmazdaki bir hissenin, hissesi bulunan hissedarların veya sözleşme ile bu hak kendisine tanınan kişilerin, belirli bir süre içerisinde diğer alıcılara nazaran öncelikli satın alma hakkıdır. (4721 sk Md.732 ve..).
"Tevehhüme i’tibâr yoktur."
(Delile dayanmayan vehim ve kuruntulara hukukta i’tibâr edilmez, kıymet verilmez. Hukuk vehimlerle değil delillerle ilgilenir.) (Mecelle'den).
"Beraat-ı zimmet asıldır."
(Borçlu olmamak asıldır. Borç ileri süren, ispatla mükelleftir.) (Mecelle).
"Ukudda itibar makasıt ve maaniyedir, elfaz ve mebaniye değildir."
(Sözleşmenin amaç ve anlamı göz önüne alınır, söz ve yazılışı değil.) (Mecelle).
"Şekk ile yakin zail olmaz."
(Kuşku, kesin bilgiyi gidermez.) (Mecelle).
“Zaruretler memnu olan şeyleri mubah kılar” (Mecelle, md. 21).
..
Konuya ilişkin aşağıda başlıkları verilen yazılarımız ile diğer yazılarımız https://alinural.blogspot.com/ blog adresindedir.
1.Ethem Bey 091022
2.Ailede huzur 240922
3.Sevgi ve saygı 170922
4.Kul hakkı (İhya'dan) 171021
