Enflasyon ve Faiz konuları iki alt başlıkta toplanmıştır.
A. ENFLASYON:
Enflasyon şişkinlik, gereğinden fazla artış, pahalılık demektir. Zamlar (enflasyon) bir başlayınca, piyasa; ücrete zam, mala zam, hizmete zam fasit dairesinde döner durur. Ücret alan da, mal ve hizmet satan da zammı kendisine hak olarak görür! Öncelikle psikolojik zam beklentisinin kırılması gerekir! Üretmeden artan gelir, enflasyon demektir.
Enflasyonist ortamlarda, bir meslek grubunun maaşına yapılan zam, diğer meslek gruplarının da maaşlarına zam isteklerini doğurmaktadır! Doğru olan, enflasyon kontrol altına alınana kadar herkesin fedakarlık yapmasıdır!
Kamu zamları da enflasyon beklentisini yükseltmektedir. Buna sebebiyet verilmemelidir!
Şayet ekonomiye ve piyasaya, istikrarı bozacak saldırılar varsa, ekonomi alanında istihbarata ve analize önem verilerek, bunlar da bertaraf edilmelidir. Tarihte bu tür saldırılara karşı tedbirler alınmıştır. Mesela Peygamberimiz ticareti de kapsayan casusluk ve karşı casusluk faaliyetleri üzerinde de durmuştur.
Enflasyonun ne kadarı maliyet kaynaklı, ne kadarı psikolojik?
Piyasada fiyat indirimine direnç ve "psikolojik enflasyon beklentisi" devam ediyor! Bunların kırılması gerekiyor!
Ekonomi, maliye ve ticaret yönetimi, ekonomi dünyası, üreticiler, tüketiciler ve piyasa elbirliği ile enflasyon u düşürecek adımlar atmalıdır.
Tüm ekonomi aktörleri (tacir, tüccar, üretici, tüketici vb), ekonomi ile ilgili tüm çevreler (bakan, bürokrat, akademisyen vb), enflasyonun düşürülmesi için çaba göstermeli ve çözüme katkı sunmalıdırlar!
ABD, Batı ve IMF ye boğun eğince, ekonominin düzeleceğini zanneden muhalif iktisatçı ve siyasetçiler var! Oysa, onların, ülkeyi kalkındırma diye bir dertleri yoktur. Sundukları borç/rahatlama geçicidir! Tedavi reçetesi ise çok daha acıdır. Onun yerine enflasyon için öneri geliştirmek lazım!
6 sıfır atılan TL’yi hatırlayalım! Üretelim! Enflasyona sebep adımlar atmayalım!
Bazı yıllara ilişkin TÜFE enflasyon oranları:
-2013 beklentisi % 7,71
-2018 yılı %20,30.
-2019 Şubat %19,67.
-2019 Nisan %31,86.
-2020 bütçesi öngörülen enflasyon yüzde 8,5.
-2022 Şubat yıllık %54,44, aylık %4,81.
-2022 Mayıs yıllık %73,50, aylık %2,98ı.
-2022 Temmuz yıllık %79,60, aylık %2,37.
-2022 Ağustos yıllık %80,21, aylık %1,46.
-2022 Eylül %83,45.(Bütçe-TÜİK).
Enflasyonu düşürmek lazım!
Konuya ilişkin bazı notlar:
2022:
1.Maaşlarda artış olacak haberleri, diğer sektörlerde fiyat artışını tetikliyor! Ve daha maaşa zam gelmeden diğer sektörler gelecek zammı götürecek zamlar yapıyor! Enflasyonist ortamlarda bu tür paylaşımlar ne kadar doğru!
2.Pazar ve marketlerde sebze meyve başta olmak üzere gıda maddelerinin fiyatları hala çok yüksek!
3.Evet enflasyon yüksek ama tatil için orta otelleri araştırın bakalım, neredeyse iki ay dolu gibi! Yer yok! Tüketime dikkat! (Eyl.2022).
4.KDV indirimleri, fiyatlara indirim olarak yansıtılmaz ise; keyfi davranış, haksız kazanç, sebepsiz zenginleşme söz konusudur. Paylaşımda belirtilen, piyasa istikrarını sağlayacak tedbirlere, başvurulmalıdır! (Ki KDV indirimleri fiyatlara yansıtılmadı!-Denetim).
5.27. Bankalar başta olmak üzere, çok kazanan tüm işletmelerin, kârından biraz feragat etmesi, kârından daha fazlasını çalışanına ve/veya müşterisine çokça yansıtması piyasayı rahatlatacaktır. Denenebilir!
6."Para Politikası Kurulu (Kurul), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranının yüzde 12’den yüzde 10,5’e indirilmesine karar vermiştir." (Eki-2022).
2021:
7.Dikkat! VUK (Vergi Usul Kanunu) kaynaklı vergi ve cezaların "yeniden değerleme oranı oranında artırılması" uygulaması gözden geçirilmelidir. Psikolojik zam ve enflasyon arttırıcı ve tetikleyici etkisi vardır.
Bu etki sebebiyle, vergi ve cezalarda "yeniden değerleme oranında artış" uygulamasına, enflasyonist dönemlerde uygulanmayacağına ilişkin bir yasal düzenleme yapılabilir.
8.Merkez Bankası'nın yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 19,31'den yüzde 23,85'e, dolar tahmini ise 9,98'den 13,77'ye çıktı!
9.Her ay bakana "doğalgaza zam gelecek mi?" diye sorulur mu? Bu sorununun, piyasayı tedirgin edici, enflasyon beklentisini arttırıcı, enflasyonu tetikleyici ve vatandaşın da psikolojisini bozucu etkisi vardır!
10.İyilere başka bir örnek, sayılarının artması dileğiyle. LC Waikiki, son günlerde artan yüksek maliyetlerle üretilmiş az sayıdaki model hariç, stoklarındaki kış sezonu ürünlerine sezon sonuna kadar fiyat artışı yapmama kararı aldığını duyurdu.
2020:
11.Merkez Bankası enflasyon açıklaması; 2019 gerçekleşen %11,8, 2020 tahmini %8,2, 2021 tahmini %5,4. Orta vadede %5.
12. 2020 bütçesinde, faiz giderleri için 138,9 milyar lira ayrıldı, faiz harcamalarının bütçe giderleri içindeki payı %12.
2019:
13.2023 hedefleri; 1.080 milyar dolar GSYH , 12.484 dolar kişi başına gelir, 226,6 milyar dolar ihracat, yüzde 9,9 işsizlik oranı, düşük ve tek haneli enflasyon oranı.(Maalesef tahmin tutmadı ve enflasyon %60 seviyelerinde-2023)
2018:
14.Zam fırsatçıları şunu anlamalı; herkes sattığı mal ve hizmete zam yaparsa, herkes birbirinden aldığı mal ve hizmete sadece daha fazla para ödemiş olur, satacak malı olmayanın da maaşına zam kaçınılmaz olur. Yani kısır döngü, sonu enflasyon, zenginlik değil.
15.İktisat ilminin; Ülkemizde yakın zamandaki döviz kurlarındaki artışı konusunda bir açıklaması olmadığı gibi, piyasada fiyatların düşmemesi (enflasyon) konusunda da bir açıklaması yok. Yani olay iktisadi değil sosyal bir olgu gibi!
16.Ülke ekonomisi bu kısır döngüden daha çok üreterek, daha az israf ederek kurtulabilir.
17.İyilere örnek, sayılarının artması ve enflasyona sebep olanlar ile zam yapanlar tarafından aynı duyarlılığın gösterilmesi dileğiyle! “30 ton soğanı kilogramı 1 liradan 6 saatte sattı.” (Basından).
18.Tedbirli olmakta yarar var! Stagflasyon, resesyon ile enflasyonun aynı anda görüldüğü durumdur. İngilizcede stagnant (durgun) ile inflation (enflasyon), fiyatlar genel düzeyinin sürekli ve hissedilir artışı) kelimelerinin birleşmesinden türetilmiştir.
B. FAİZ:
“...Allah alışverişi helal, faizi haram kılmıştır....” (Bakara-2/275).
Faiz maliyettir. Faiz oranını düşürmek, üretime giden kredi ve dolaysıyla üretim maliyetini de düşürür. Mevduat toplamak için faizi yükseltmek, o mevduatın kullanıldığı tüm alanlarda maliyeti arttırır. Düşük faiz oranı, manipülatif hareketleri de azaltır.
Kimse faizin düşmesinden rahatsız olmamalı, faiz ödemeye de meraklı olmamalı! Bakınız ileri ekonomilere, faiz oranı sıfıra yakın veya eksilerde! Öneriniz! Ayrıca piyasalar pek de öğretilen iktisat kurallarına göre işlemiyor! Veya iktisat teorileri olan biteni açıklamakta yetersiz kalıyor!
Merkez bankasının faiz arttırımı sonrası liraya varmayan dolardaki düşüş manşet, ama faiz artışı var. Hatırlayalım; İngiltere'de faiz eksi! "Ekonomi, ticaret ve piyasalar iktisat kitaplarında okutulduğu gibi işlemiyor"
Lütfen dünyadaki faiz oranlarına bakar mısınız Türkiye'de niye bu kadar yüksek! Bazı ülkelerdeki oranlar; FED%0,00-0,25, AB (ECD) %0,00, Rusya %6.
MB faiz oranı da sıfırlara, eksilere düşerse o zaman arttırsın! ABD ve Avrupa ülkeleri faiz oranları çok düşük olduğu için yine çok düşük oranda arttırıyor!
Döviz spekülasyonu yapan, ucuz kredi ile döviz alan, dolar kurunu yükselten, dolaylı olarak faiz indirimine tepki koyanlar da ciddi olarak denetlenerek haklarında gereği lütfen.
Tasarrufları; ne ev, ne faiz (ki haramdır), üretime yatırmayı sağlayacak bir sistem geliştirilmelidir!
Konuya ilişkin bazı notlar:
2020:
19.Ekonomi savaşları, Döviz spekülasyonları, Batının ekonomi (faiz vb) üzerinden sömürü çabası, faiz lobileri, faiz baskısı, yetmezmiş gibi bir de, dışa bağımlı akıllar var.
20.Faiz baskısı var. Baskı yapanlar veya sözcüleri; faiz kararı öncesinde arttırın, sonrasında niçin arttırmadın söylemleri. İngiltere'de faiz eksi! Belki de kaldırmak en güzeli.
21.Bu aralar gündem olan konular; covid19 tedbirleri, covid19 tedbirlerine uymayanlar, maske takmayanlar, yalan (özellikle siyasette), hırsızlık (işyeri ve ev), ekonomi savaşları (faiz, kur), faiz baskısı ve artışı, siyasette ihraç ve istifalar.
2019:
22.Türkiye’deki faiz indirim hamlesi sonrasında yaşananla diğer ülkelerden daha olumlu sonuçlara yol açmış.
2018:
23.Dolar düşüyor ama, SM'da doların düşüşüne direnenler var! Faizler de öyle... Piyasanın görünmeyen eli vasıtasıyla ikisi de düşecek inşallah.
24.Kurların değişiminde iktisadi kurallar ne kadar geçerli? Baksanıza döviz kurlarına etkisine; para politikaları, MB ve faiz, iktisat kuralları, Rahip Brunson, görünmeyen el!
25.Cahiliye adetlerinden bazıları; puta tapmak, sarhoşluk veren içki içmek, fuhuş, zina, kumar, tefecilik, faiz, fal (okları), bir şeyleri uğurlu ve/veya uğursuz saymak!
26.Büyük günahların bazıları; "Allah'a ortak koşmak, adam öldürmek, ana babaya karşı gelmek, yetim malı yemek, faiz yemek, dürüst kadınları iffetsizlikle suçlamak, büyü yapmak, savaştan kaçmak.
Konuya ilişkin aşağıda başlıkları verilenler ile diğer yazılarımız https://alinural.blogspot.com/ blog adresindedir:
1.Ticaret 221022
2.Ekonomi 211022
3.Ticari ve ahlaki yozlaşma ve piyasa istikrarının sağlanması 270322
4.Faiz, Enflasyon, Reel Üretim! 170222
5.Fiyat indirimine direnç ve bu konuda yapılabilecekler!271221
6.Değerler ekonomisi modeli! (öneridir) 071221
7. Zam yapmak! 030721
8.Enflasyon, Vergi, Reform 010421




